- Odwrócenie ról: Art. 55 Kodeksu pracy to „dyscyplinarka dla szefa”. Pracownik rozwiązuje umowę natychmiastowo z winy pracodawcy.
- Odszkodowanie: Jeśli zrobisz to skutecznie, pracodawca musi wypłacić Ci odszkodowanie w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia.
- Termin 1 miesiąca: Masz tylko miesiąc na złożenie oświadczenia od momentu, gdy dowiedziałeś się o naruszeniu (np. od daty braku przelewu).
Spis treści:
- Odwracamy stolik: Teraz Ty zwalniasz szefa
- Co to jest „ciężkie naruszenie” wg Sądu Najwyższego?
- Grzech główny #1: Brak wynagrodzenia (Najczęstszy powód)
- Grzech główny #2 i #3: Mobbing i BHP
- Ile pieniędzy dostaniesz? (Bonus na pożegnanie)
- Ryzyko: Co jeśli pracodawca pójdzie do sądu?
- FAQ – Najczęściej zadawane pytania
Odwracamy stolik: Teraz Ty zwalniasz szefa
Zazwyczaj to pracownicy boją się „dyscyplinarki”. Ale Kodeks pracy to broń obosieczna. Art. 55 § 1(1) KP daje pracownikowi prawo do rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia, jeżeli pracodawca dopuścił się ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków wobec pracownika.
To opcja atomowa. Nie musisz czekać 3 miesięcy okresu wypowiedzenia. Pakujesz rzeczy, kładziesz pismo na biurku i wychodzisz. A co najlepsze – to pracodawca musi Ci za to zapłacić.
Co to jest „ciężkie naruszenie” wg Sądu Najwyższego?
Nie każde uchybienie szefa pozwala na trzaśnięcie drzwiami. Abyś mógł skorzystać z tego trybu, naruszenie musi być:
- Podstawowe: Dotyczyć kluczowych obowiązków (płaca, bezpieczeństwo, godność).
- Ciężkie: Czyli zawinione (umyślnie lub przez rażące niedbalstwo) i powodujące realne zagrożenie lub szkodę dla pracownika.
Subiektywne poczucie, że „szef jest wredny”, to za mało. Musisz mieć twarde dowody na łamanie prawa.
Grzech główny #1: Brak wynagrodzenia (Najczęstszy powód)
To absolutny klasyk. Wynagrodzenie to „świętość” w prawie pracy. Pracodawca ma obowiązek płacić terminowo i w całości.
Kiedy możesz rozwiązać umowę z tego powodu?
- Brak wypłaty: Oczywista sprawa.
- Częściowa wypłata: Szef płaci „ratami” bez Twojej zgody? To naruszenie.
- Nieterminowość: Jeśli opóźnienia są systematyczne (co miesiąc), nawet jeśli wynoszą tylko kilka dni, możesz odejść natychmiast.
- Brak odprowadzania składek ZUS: To również jest ciężkie naruszenie, nawet jeśli pensję dostajesz do ręki.
„Przelew przyszedł 11-tego zamiast 10-tego, więc rozwiązuję umowę.”
WYJAŚNIENIE: Ostrożnie! Sądy uznają, że naruszenie musi być „ciężkie”. Jednorazowe, jednodniowe opóźnienie wynikające np. z błędu banku lub księgowej (przypadkowe) zazwyczaj nie jest uznawane za wystarczający powód. Ale jeśli szef celowo wstrzymuje wypłatę choćby o dzień – masz zielone światło.
Grzech główny #2 i #3: Mobbing i BHP
Pieniądze to nie wszystko. Możesz zwolnić szefa również, gdy:
- Narusza zasady BHP: Jeśli praca zagraża Twojemu życiu lub zdrowiu (np. niesprawne maszyny, brak odzieży ochronnej, zmuszanie do pracy ponad siły).
- Narusza dobra osobiste (Mobbing): Wyzywanie, poniżanie, molestowanie seksualne. Tu jednak musisz być bardzo ostrożny dowodowo. Mobbing trudno udowodnić, a ciężar dowodu spoczywa na Tobie.
👀 Zobacz także: Kiedy odmowa pracy w niebezpiecznych warunkach jest Twoim obowiązkiem?
Ile pieniędzy dostaniesz? (Bonus na pożegnanie)
Skorzystanie z art. 55 KP jest opłacalne finansowo. Przysługuje Ci odszkodowanie w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia.
Przykład: Pracujesz w firmie 5 lat. Twój okres wypowiedzenia to 3 miesiące. Rozwiązujesz umowę bez wypowiedzenia, bo szef nie płaci.
Zyskujesz:
1. Zaległą pensję (oczywiście).
2. Ekwiwalent za urlop.
3. Dodatkowe odszkodowanie w wysokości 3 pensji!
Ryzyko: Co jeśli pracodawca pójdzie do sądu?
Tu muszę wlać łyżkę dziegciu. Jeśli rzucisz papierami, a pracodawca uzna, że Twoje zarzuty są wyssane z palca (np. twierdzisz, że nie płaci, a on ma dowody przelewów), może Cię pozwać.
Czego może żądać? Odszkodowania od pracownika za nieuzasadnione rozwiązanie umowy (równowartość Twojego okresu wypowiedzenia). Dlatego zanim użyjesz art. 55 KP, musisz być w 100% pewien swoich racji i mieć na to dowody.
- Nie przegap terminu! Masz tylko 1 miesiąc na złożenie oświadczenia od momentu, gdy dowiedziałeś się o naruszeniu. Jeśli szef nie zapłacił w styczniu, a Ty chcesz odejść w kwietniu z tego powodu – jest za późno (chyba że naruszenie jest ciągłe, czyli nadal nie płaci).
FAQ – Najczęściej zadawane pytania
Tak, i to od razu! To wielka zaleta. Mimo że to Ty rozwiązałeś umowę, traktuje się to tak, jakbyś został zwolniony z przyczyn leżących po stronie pracodawcy. Nie obowiązuje karencja 90 dni, zasiłek należy się od pierwszego dnia po rejestracji.
Pracodawca ma obowiązek wpisać w świadectwie pracy: „Rozwiązanie umowy przez pracownika na podstawie art. 55 § 1(1) Kodeksu pracy”. To ważny sygnał dla przyszłych pracodawców, ale też podstawa do wypłaty zasiłku.
Tak. Możesz wysłać oświadczenie pocztą (listem poleconym), będąc na zwolnieniu lekarskim. Twoja nieobecność nie blokuje Twojego prawa do rozwiązania umowy.
Nie używaj art. 55 KP jako pretekstu, jeśli szef jest w porządku. To nadużycie prawa. Jeśli skłamiesz co do przyczyny, pracodawca wygra w sądzie odszkodowanie. Lepiej spróbuj porozumienia stron.
Twój pracodawca łamie prawo, a Ty chcesz odejść z dnia na dzień?
Sprawdźmy, czy masz solidne podstawy do żądania odszkodowania.
