To jest ten moment, kiedy czujesz się po ludzku niesprawiedliwie potraktowany. Jesteś chory. Nie udajesz, nie pojechałeś na wakacje, naprawdę leżysz w łóżku z gorączką albo walczysz z przewlekłą dolegliwością. Wracasz do firmy, chcesz nadrobić zaległości, a szef wzywa Cię na rozmowę i wręcza wypowiedzenie.

Wielu Klientów w mojej kancelarii pyta z niedowierzaniem: „Panie Mecenasie, czy w Polsce można zwolnić człowieka za to, że ma słabe zdrowie?! Przecież to nieludzkie!”.

Odpowiedź prawnika bywa bolesna, ale muszę być z Tobą szczery: Tak, można stracić pracę za częste zwolnienia lekarskie. Sąd Najwyższy od lat stoi na stanowisku, że pracodawca ma prawo dobierać sobie pracowników, którzy są dyspozycyjni. Ale diabeł tkwi w szczegółach – szef musi to zrobić perfekcyjnie, by nie przegrać w sądzie.

Brutalna prawda: Czy chorowanie jest „nielegalne”?

Oczywiście, że nie. Masz prawo chorować i masz prawo iść na L4. Nikt nie może Ci tego zabronić. Jednak umowa o pracę to wymiana: Ty dajesz pracę, szef daje pieniądze. Jeśli Ty (nawet nie ze swojej winy) pracy nie dajesz, bo ciągle Cię nie ma, to cel umowy przestaje być realizowany.

Wypowiedzenie umowy z powodu częstych absencji nie jest karą dla pracownika (dlatego to nie jest dyscyplinarka!). To po prostu stwierdzenie faktu przez pracodawcę: „Potrzebuję kogoś, kto tu będzie”.

Słowo klucz: Dezorganizacja pracy

To jest absolutny fundament. Żeby zwolnienie za częste L4 obroniło się w sądzie, pracodawca w uzasadnieniu wypowiedzenia musi wykazać dezorganizację pracy.

Co to znaczy w praktyce? Szef musi udowodnić, że Twoje nieobecności zmusiły go do:

• Angażowania innych pracowników w nadgodziny (co kosztuje).
• Zatrudniania osób na zastępstwo.
• Przesuwania terminów projektów.
• Odmowy przyjmowania zleceń od klientów.

Jeśli jesteś pracownikiem, którego nieobecność jest niezauważalna (bo np. pracę i tak wykonujesz zdalnie w innym terminie, albo zespół radzi sobie bez problemu), to argument o dezorganizacji upada.

Dlaczego częste „trzydniówki” są groźniejsze niż złamana noga?

Paradoksalnie, dla pracodawcy (i w oczach Sądu Najwyższego) gorsze są częste, krótkotrwałe nieobecności niż jedna długa choroba.

Dlaczego? Bo są nieprzewidywalne. Jeśli łamiesz nogę, szef wie: „Nie będzie go 3 miesiące”. Może zatrudnić kogoś na zastępstwo. Ale jeśli Ty bierzesz L4 na 3 dni, wracasz na tydzień, potem znowu tydzień L4, potem 2 dni pracy i znowu choroba – szef nie jest w stanie nic zaplanować. Ta nieprzewidywalność jest najsilniejszym argumentem w sądzie przeciwko pracownikowi.

Kiedy szef może wręczyć papier? (Ochrona na L4)

Tu jest haczyk, który często ratuje pracowników. Pracodawca NIE MOŻE wręczyć Ci wypowiedzenia w czasie, gdy przebywasz na zwolnieniu lekarskim. Chroni Cię art. 41 Kodeksu pracy.

Szef musi zaczekać, aż wyzdrowiejesz. Może Cię wezwać do gabinetu i wręczyć wypowiedzenie dopiero pierwszego dnia po Twoim powrocie do pracy. Jeśli wyśle Ci wypowiedzenie pocztą w trakcie Twojej choroby – popełnia błąd formalny i należy Ci się odszkodowanie lub przywrócenie do pracy.

👀 Zobacz także: Jesteś w wieku przedemerytalnym? Sprawdź, czy choroba może pozbawić Cię ochrony!

Zwolnienie natychmiastowe po długiej chorobie (Art. 53 KP)

Wszystko, co napisałem wyżej, dotyczy „zwykłego” wypowiedzenia (z okresem wypowiedzenia). Ale istnieje też tryb, w którym pracodawca może rozwiązać umowę bez wypowiedzenia (ale nie z Twojej winy) z powodu długotrwałej choroby. Reguluje to art. 53 Kodeksu pracy.

Szef może to zrobić, jeśli Twoja choroba trwa dłużej niż:

• 3 miesiące – jeśli pracujesz u niego krócej niż 6 miesięcy.
• Łączny okres pobierania zasiłku i świadczenia rehabilitacyjnego (ok. 9 miesięcy) – jeśli pracujesz dłużej niż 6 miesięcy.

Wtedy nie musi badać dezorganizacji pracy. Po prostu upływ czasu daje mu prawo do „pożegnania się” z Tobą.

FAQ – Najczęściej zadawane pytania