Dostałeś wypowiedzenie. Wiem, co czujesz. Najpierw jest szok, potem złość, a na końcu strach o przyszłość i kredyt. To naturalne. Ale muszę Cię prosić o jedną rzecz: na chwilę wyłącz emocje i włącz tryb zadaniowy. Masz w ręku dokument, który nie jest wyrokiem ostatecznym. To tylko stanowisko Twojego pracodawcy.

Jako adwokat często widzę, jak pracodawcy popełniają szkolne błędy przy zwalnianiu ludzi. Podają nieprawdziwe przyczyny, mylą terminy, zapominają o konsultacjach. To Twoja amunicja. Jeśli czujesz, że zostałeś potraktowany niesprawiedliwie, sąd pracy jest miejscem, gdzie możesz (i powinieneś) walczyć o swoje prawa. Poniżej daję Ci wędkę – wzór odwołania i instrukcję, jak z niego skorzystać.

Pierwszy krok: Emocje na bok, liczymy termin

To najważniejsza informacja w tym artykule. Jeśli to zlekceważysz, nawet najlepszy prawnik Ci nie pomoże. Od momentu, w którym szef wręczył Ci pismo (lub odebrałeś list polecony na poczcie), zegar zaczyna tykać. Masz 21 dni kalendarzowych na złożenie odwołania do sądu pracy.

Nie 21 dni roboczych. Kalendarzowych. Jeśli ostatni dzień wypada w sobotę lub niedzielę, termin przesuwa się na najbliższy poniedziałek. Ale nie radzę czekać do ostatniej chwili. Termin dochodzenia roszczeń jest zawity – jego przekroczenie powoduje odrzucenie powództwa, chyba że udowodnisz, że nie mogłeś złożyć pisma z przyczyn losowych (np. leżałeś nieprzytomny w szpitalu).

O co walczyć? Odszkodowanie czy powrót do biurka?

Pisząc pozew, musisz zdecydować, czego chcesz. Kodeks pracy daje Ci wybór (choć sąd ma tu też coś do powiedzenia).

• Żądanie przywrócenia do pracy: Jeśli wygrasz, wracasz na to samo stanowisko, z tą samą pensją. Co więcej, należy Ci się wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy (zazwyczaj ograniczone, ale w pewnych przypadkach – np. dla osób chronionych – pełne).
• Żądanie odszkodowania: To opcja dla tych, którzy nie wyobrażają sobie powrotu do firmy, gdzie ich nie chcą. Odszkodowanie to zazwyczaj równowartość Twojego wynagrodzenia za okres od 2 tygodni do 3 miesięcy (zależy od stażu).

Wielu moich klientów pyta: „Panie Mecenasie, co wybrać?”. Zazwyczaj, jeśli atmosfera jest „spalona”, bezpieczniej walczyć o odszkodowanie za bezprawne zwolnienie. Ale to Twoja decyzja.

Czy pozew do sądu pracy kosztuje?

Tu mam dobrą wiadomość. Ustawodawca promuje pracowników. Jeśli wartość Twojego roszczenia (tzw. WPS – Wartość Przedmiotu Sporu) nie przekracza 50 000 zł, nie płacisz opłaty sądowej od pozwu.

Jak policzyć ten WPS?

– Przy odszkodowaniu: to po prostu kwota, której żądasz.

– Przy przywróceniu do pracy: to suma Twoich zarobków brutto za rok (12 miesięcy).

Wzór odwołania od wypowiedzenia (POZEW)

Poniżej zamieszczam uniwersalny wzór. Pamiętaj, że to tylko szkielet. Sąd nie ocenia ładnych słów, ale dowody i fakty. To, co wpiszesz w uzasadnieniu, zdecyduje o wygranej.

Instrukcja: Jak uzupełnić wzór, by nie przegrać na starcie?

Samo „kopiuj-wklej” to za mało. Uzasadnienie pozwu to miejsce, gdzie toczysz bitwę. Musisz pamiętać, że w sprawach o wypowiedzenie (na czas nieokreślony) to na pracodawcy ciąży obowiązek udowodnienia, że przyczyna była prawdziwa. Ty musisz mu to tylko utrudnić, punktując nieścisłości.

Jeśli pracodawca napisał ogólnik typu „utrata zaufania” i nie podał konkretnych sytuacji – już wygrywasz. Sąd Najwyższy wielokrotnie podkreślał, że przyczyna musi być konkretna. Jeśli napisał „likwidacja stanowiska”, a tydzień później zatrudnił kogoś innego na Twoje miejsce – to jest pozorność przyczyny.

Zbieraj dowody przed sądem pracy. E-maile, SMS-y, notatki służbowe. Świadkowie są ważni, ale pamiętaj, że obecni pracownicy często boją się zeznawać przeciwko szefowi. Dokumenty są pewniejsze.

Warto też wiedzieć, że jeśli Twoim celem jest powrót do firmy, sąd może nie uwzględnić tego żądania, jeśli uzna je za niemożliwe lub niecelowe (np. konflikt jest tak silny, że dalsza współpraca nie ma sensu). Wtedy sąd z urzędu zamieni przywrócenie do pracy na odszkodowanie.

FAQ – Najczęściej zadawane pytania

👀 Zobacz także: Czy warto iść na ugodę w sądzie pracy?