Często słyszę w kancelarii: „Panie Mecenasie, złożyłem papier dzisiaj, więc za dwa tygodnie jestem wolny, prawda?”. Niestety, w prawie pracy matematyka wygląda nieco inaczej niż w zwykłym kalendarzu ściennym. Liczenie okresu wypowiedzenia to jeden z najczęstszych powodów problemów, przez które pracownicy muszą zostać w firmie dłużej, niż planowali, albo – co gorsza – narażają się na roszczenia finansowe ze strony pracodawcy za porzucenie pracy.

Jeśli zastanawiasz się, kiedy faktycznie pożegnasz się z obecnym szefem i jak uniknąć błędów w datach, ten artykuł wyjaśni Ci to krok po kroku.

Ile dokładnie wynosi okres wypowiedzenia umowy o pracę?

Zgodnie z Kodeksem pracy, okres wypowiedzenia umowy o pracę zależy bezpośrednio od czasu zatrudnienia u danego pracodawcy (tzw. stażu zakładowego). Wynosi on odpowiednio:

• 2 tygodnie – jeśli pracowałeś krócej niż 6 miesięcy.
• 1 miesiąc – jeśli pracowałeś co najmniej 6 miesięcy.
• 3 miesiące – jeśli pracowałeś co najmniej 3 lata.

Powyższe zasady dotyczą umów na czas określony i nieokreślony. Dla umów na okres próbny terminy są krótsze (3 dni, 1 tydzień, 2 tygodnie).

Wypowiedzenie umowy na okres próbny – zasady szczególne

Jeśli Twoja przygoda z firmą dopiero się zaczyna, obowiązują Cię inne terminy. Długość okresu wypowiedzenia przy „próbówce” zależy od tego, na jak długi czas zawarto tę umowę w jej treści:

• 3 dni robocze – jeśli okres próbny nie przekracza 2 tygodni.
• 1 tydzień – jeśli okres próbny jest dłuższy niż 2 tygodnie, ale krótszy niż 3 miesiące.
• 2 tygodnie – jeśli okres próbny wynosi 3 miesiące.

Umowa na czas określony i nieokreślony – 3 progi czasowe

To tutaj dochodzi do największej liczby nieporozumień. Od kilku lat przepisy zrównały sytuację osób na umowach terminowych i bezterminowych. Niezależnie od tego, co masz wpisane w nagłówku umowy, patrzymy na licznik Twojego stażu w tej konkretnej firmie.

Warto pamiętać, że formalne zakończenie umowy o pracę na czas określony za wypowiedzeniem podlega tym samym sztywnym regułom czasowym, co umowy stałej:

• Mniej niż 6 miesięcy stażu = 2 tygodnie wypowiedzenia.
• Od 6 miesięcy do 3 lat stażu = 1 miesiąc wypowiedzenia.
• Powyżej 3 lat stażu = 3 miesiące wypowiedzenia.

Jak poprawnie liczyć staż zakładowy?

Do okresu zatrudnienia, od którego zależy długość wypowiedzenia, wliczamy wszystkie umowy, jakie łączyły Cię z tym pracodawcą, o ile nie było między nimi przerw. Nawet jeśli były krótkie przerwy, orzecznictwo sądowe często pozwala na ich sumowanie. Co więcej, jeśli Twój obecny pracodawca przejął zakład pracy od poprzedniego właściciela (na podstawie art. 23¹ Kodeksu pracy), to staż u poprzednika również sumuje się do Twojego licznika.

To niezwykle ważne, ponieważ błędne obliczenie stażu to prosta droga do popełnienia najczęstszych błędów przy zwalnianiu pracowników, co może skończyć się przegraną w sądzie pracy.

Kiedy dokładnie kończy się umowa? (Soboty i miesiące)

To nie jest tak, że wypowiedzenie biegnie od momentu, gdy położysz pismo na biurku szefa. Kodeks pracy ma swoje specyficzne zasady, które często zaskakują pracowników:

1. Okres liczony w tygodniach – zawsze kończy się w sobotę. Jeśli złożysz wypowiedzenie 2-tygodniowe w środę, to bieg terminu zaczyna się od najbliższej niedzieli, a kończy w sobotę za dwa tygodnie. W praktyce możesz pracować prawie 3 tygodnie!
2. Okres liczony w miesiącach – zawsze kończy się ostatniego dnia miesiąca. Jeśli masz 1-miesięczne wypowiedzenie i złożysz je 2 stycznia, to umowa rozwiąże się dopiero 28 (lub 29) lutego. Cały styczeń czekasz na „start” biegu wypowiedzenia.

👀 Zobacz także: Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron – kiedy warto?

Czy możliwe jest skrócenie okresu wypowiedzenia?

Tak, i często jest to najlepsze rozwiązanie dla obu stron. Jeśli masz już nową pracę i nie chcesz czekać 3 miesięcy, możesz zaproponować szefowi porozumienie stron w kwestii terminu odejścia. Uwaga: to nie zmienia trybu rozwiązania umowy (nadal jest to wypowiedzenie), a jedynie datę jego skutku.

Druga sytuacja to zwolnienie z przyczyn niedotyczących pracownika (np. likwidacja stanowiska). Wtedy pracodawca może jednostronnie skrócić Twój okres wypowiedzenia z 3 miesięcy do 1 miesiąca, ale za pozostały czas musi wypłacić Ci pieniądze. W takiej sytuacji przysługuje Ci zarówno wynagrodzenie za ten czas, jak i ewentualna odprawa pieniężna, jeśli firma zatrudnia co najmniej 20 pracowników.

FAQ – 5 pytań o zwolnienia i terminy