Pierwsza reakcja: Nie podpisuj zgody, odbierz pismo!

Walka zaczyna się w momencie, gdy szef kładzie pismo na stole. Najczęstszy błąd pracowników? Pod wpływem stresu zgadzają się na porozumienie stron.

Pamiętaj: Jeśli podpiszesz porozumienie stron, zamykasz sobie drogę do sądu (chyba że udowodnisz, że zostałeś do tego przymuszony groźbą, co jest trudne). Jeśli chcesz walczyć – musisz przyjąć wypowiedzenie.

Czy podpisywać odbiór wypowiedzenia?
Tak. Twój podpis to tylko pokwitowanie odbioru („otrzymałem dokument dnia X”), a nie zgoda z jego treścią. Odmowa podpisu nic nie da – szef sporządzi notatkę służbową, a termin 21 dni i tak zacznie biec.

Szukanie dziury w całym: Analiza formalna wypowiedzenia

Zanim przejdziemy do tego, „czy szef miał rację”, sprawdźmy, czy nie popełnił szkolnych błędów formalnych. Sąd uchyli wypowiedzenie, jeśli:

• Brak formy pisemnej: Zostałeś zwolniony ustnie, SMS-em lub mailem bez kwalifikowanego podpisu? To „prezent” dla Ciebie. Wypowiedzenie jest skuteczne, ale wadliwe – wygrywasz odszkodowanie z automatu.
• Brak konsultacji związkowej: Jeśli w firmie są związki, a Ty masz umowę na czas nieokreślony, pracodawca MUSIAŁ zapytać związek o opinię. Brak tego pisma to pewna wygrana.
• Ochrona: Czy w momencie wręczania pisma byłeś na L4, urlopie, w ciąży lub w wieku przedemerytalnym? Jeśli tak – wypowiedzenie jest wadliwe.
• Brak pouczenia: Czy w piśmie jest informacja o 21 dniach na odwołanie do sądu? Jeśli nie ma, sąd może przywrócić Ci termin, jeśli się spóźnisz z pozwem.

Atak merytoryczny: Czy przyczyna jest prawdziwa?

To serce Twojego pozwu. Zgodnie z Kodeksem pracy (art. 30 § 4), w oświadczeniu o wypowiedzeniu umowy na czas nieokreślony (i określony – od 2023 r.) pracodawca musi wskazać przyczynę.

Przyczyna musi być:

1. Konkretna: Ogólnik typu „utrata zaufania” czy „niezadowalające wyniki” (bez podania jakich wyników i z jakiego okresu) jest niewystarczający.
2. Rzeczywista: Musi istnieć w świecie realnym. Jeśli szef pisze „likwidacja stanowiska”, a tydzień po Twoim odejściu zatrudnia kogoś innego na to samo miejsce (nawet pod inną nazwą) – przyczyna jest fikcyjna.

Zegar tyka: 21 dni na złożenie pozwu

Art. 264 Kodeksu pracy jest bezlitosny. Masz 21 dni od dnia doręczenia pisma na wniesienie odwołania do sądu pracy.

• Termin liczy się od dnia następnego po otrzymaniu pisma.
• Pismo musi zostać nadane na poczcie (liczy się stempel pocztowy) lub złożone w biurze podawczym sądu przed północą ostatniego dnia.

Jeśli przegapisz ten termin bez bardzo ważnego powodu (np. pobyt w szpitalu w stanie nieprzytomności), sąd odrzuci Twój pozew, nawet jeśli masz 100% racji.

Jakie dowody zebrać? (E-maile, świadkowie, nagrania)

Choć ciężar dowodu spoczywa na pracodawcy, Ty też musisz się uzbroić. Co zbierać?

• E-maile: Zarchiwizuj korespondencję, w której szef Cię chwalił lub w której widać, że rzekome „błędy” wynikały z jego poleceń.
• Ogłoszenia o pracę: Jeśli zwolniono Cię z powodu „redukcji etatu”, a firma rekrutuje na Twoje miejsce – zrób zrzut ekranu. To dowód na fikcyjną likwidację.
• Świadkowie: Pomyśl, który z byłych (lub obecnych) pracowników odważy się zeznawać prawdę.
• Nagrania: Sądy pracy coraz częściej dopuszczają nagrania rozmów z pracodawcą, nawet jeśli były robione z ukrycia, pod warunkiem, że nagrywający był uczestnikiem rozmowy (nie podsłuchiwał innych).

Odszkodowanie czy przywrócenie do pracy? Strategia

W pozwie musisz określić żądanie. Masz dwie opcje:

1. Przywrócenie do pracy: Sąd nakazuje firmie zatrudnić Cię ponownie na tych samych warunkach. Należy się też wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy (zazwyczaj za 1-2 miesiące, chyba że jesteś chroniony – wtedy za cały proces).
2. Odszkodowanie: Zazwyczaj w wysokości 3-miesięcznego wynagrodzenia (jeśli okres wypowiedzenia wynosił 3 miesiące).

Moja rada: Jeśli nie chcesz wracać do toksycznego środowiska, wybierz odszkodowanie. Jest łatwiejsze do uzyskania i „czystsze”. Jeśli jednak jesteś w wieku przedemerytalnym lub w ciąży – walcz o przywrócenie, bo to gwarantuje Ci pensję za czas wielomiesięcznego procesu.

👀 Zobacz także: Wzór pozwu do sądu pracy i instrukcja jak go wypełnić.

FAQ – Najczęściej zadawane pytania