- Samodzielna kontrola: Od 2023 r. pracodawca MOŻE sam badać alkomatem, jeśli zapisał to w regulaminie pracy. Nie musisz już wzywać policji do każdego przypadku (choć nadal możesz).
- Ciężkie naruszenie: Stawienie się do pracy po alkoholu lub picie w trakcie pracy to niemal automat do dyscyplinarki (Art. 52 KP).
- Odsunięcie od pracy: Twój pierwszy obowiązek to niedopuszczenie pracownika do pracy. Jeśli pozwolisz mu pracować, wiedząc, że jest „wczorajszy”, bierzesz na siebie odpowiedzialność za ewentualny wypadek.
Spis treści:
Wyczuwasz od pracownika woń alkoholu. Jego ruchy są nieskoordynowane, a mowa bełkotliwa. Sytuacja jest stresująca, bo z jednej strony boisz się o bezpieczeństwo, a z drugiej – o przepisy RODO i procedury. Czy możesz go zbadać własnym alkomatem? Czy musisz wzywać policję? A co, jeśli on twierdzi, że to tylko płyn do płukania ust?
Nietrzeźwy pracownik to tykająca bomba. Prawo pracy daje Ci jednak potężne narzędzie: zwolnienie dyscyplinarne w trybie natychmiastowym. Aby było skuteczne, musisz jednak działać według ściśle określonego schematu. Jeden błąd w protokole i sąd przywróci pijaka do pracy.
Kiedy alkohol to powód do dyscyplinarki?
Zgodnie z orzecznictwem i przepisami, podstawą do rozwiązania umowy bez wypowiedzenia z winy pracownika (Art. 52 § 1 pkt 1 KP) są dwie sytuacje:
- Stawienie się do pracy w stanie nietrzeźwości (lub po użyciu alkoholu).
- Spożywanie alkoholu w czasie pracy (także na przerwie!).
Ważne definicje (Limity):
- Stan po użyciu alkoholu: od 0,2 do 0,5 promila (lub 0,1-0,25 mg w 1 dm³ wydychanego powietrza). Już ten stan wystarczy do zwolnienia!
- Stan nietrzeźwości: powyżej 0,5 promila (lub powyżej 0,25 mg w 1 dm³ wydychanego powietrza).
Krok po kroku: Jak przeprowadzić badanie?
Od nowelizacji w 2023 roku masz dwie ścieżki:
ŚCIEŻKA A (Masz zapisy w regulaminie):
Jeśli wprowadziłeś do regulaminu pracy zasady prewencyjnej kontroli trzeźwości, możesz użyć firmowego alkomatu (musi mieć ważną kalibrację!).
1. Odsuwasz pracownika od pracy.
2. Przeprowadzasz badanie w warunkach zapewniających godność (nie na środku hali przy wszystkich).
3. Sporządzasz protokół.
ŚCIEŻKA B (Brak zapisów lub żądanie pracownika):
Jeśli nie masz procedury w regulaminie albo pracownik kwestionuje Twój alkomat – wzywasz Policję. Policja ma obowiązek przyjechać i przeprowadzić badanie. Notatka policyjna jest w sądzie dowodem nie do podważenia.
Pracownik mówi: „Szefie, wypiłem piwo wczoraj wieczorem, jestem trzeźwy, tylko pachnę”. Nie wierz na słowo. Jeśli alkomat wykaże 0,00 promila, nie możesz go zwolnić za alkohol (choć możesz wysłać do domu, jeśli źle się czuje). Ale jeśli wykaże 0,21 promila – to już jest ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych i podstawa do dyscyplinarki.
Co jeśli pracownik odmawia dmuchania?
Pracownik ma prawo odmówić dmuchania w Twój firmowy alkomat. Co wtedy?
- Informujesz go, że w takim razie wzywasz Policję (tego odmówić nie może).
- Jeśli ucieknie z pracy przed przyjazdem policji lub odmówi poddania się badaniu przez funkcjonariuszy – sporządzasz protokół z obserwacji.
W protokole wpisujesz objawy: bełkotliwa mowa, chwiejny chód, zapach alkoholu z ust, przekrwione oczy. Sądy Pracy uznają, że odmowa badania w połączeniu z zeznaniami świadków o zachowaniu pracownika, pozwala domniemywać, że był pijany.
Pracownik magazynu (operator wózka) stawił się do pracy mając 0,3 promila. Twierdził, że czuje się świetnie i „to tylko jedno piwo”. Pracodawca zwolnił go dyscyplinarnie. Sąd utrzymał zwolnienie, podkreślając, że na stanowiskach, gdzie wymagana jest sprawność psychofizyczna, nawet stan „po użyciu” (poniżej 0,5 promila) stwarza śmiertelne zagrożenie i uzasadnia tryb natychmiastowy.
Praca zdalna a alkohol – czy można skontrolować?
To nowość w przepisach. Tak, pracodawca może skontrolować trzeźwość pracownika zdalnego, o ile:
- Kontrola jest zapowiedziana/uzgodniona w regulaminie pracy zdalnej.
- Nie narusza miru domowego (czyli np. pracownik dmucha w alkomat przed kamerką lub wpuszcza kontrolera do wyznaczonego miejsca pracy, jeśli tak ustalono).
W praktyce jest to trudne logistycznie. Jeśli jednak podczas wideokonferencji pracownik bełkocze i pije piwo – nagranie z rozmowy lub zeznania innych uczestników są dowodem wystarczającym do zwolnienia.
Protokół badania trzeźwości – co musi zawierać?
Bez papieru nie ma dowodu. Protokół powinien zawierać:
- Dane pracownika i osoby przeprowadzającej badanie.
- Data, godzina i minuta badania.
- Wynik pomiaru (warto zrobić 2-3 pomiary w odstępie 15 minut).
- Rodzaj urządzenia (model alkomatu, data ważności kalibracji).
- Podpis pracownika (lub adnotacja o odmowie podpisu).
👀 Zobacz także: Termin 1 miesiąca na wręczenie dyscyplinarki – jak go liczyć?
FAQ – Najczęstsze pytania
Co do zasady – nie. Nawet jeśli pracownik jest alkoholikiem, ma obowiązek stawiać się do pracy trzeźwym. Jednak w niektórych orzeczeniach Sąd Najwyższy wskazywał, że jeśli pracownik leczy się odwykowo, pracodawca powinien rozważyć wypowiedzenie z okresem wypowiedzenia zamiast dyscyplinarki. To jednak zależy od indywidualnej sytuacji.
Samo posiadanie alkoholu w miejscu pracy zazwyczaj jest łamaniem regulaminu (i podstawą do kary porządkowej lub wypowiedzenia), ale może być za słabe na dyscyplinarkę, jeśli pracownik był trzeźwy i nie pił. Musisz udowodnić spożywanie.
Może zostać podważony w sądzie. Alkomat dowodowy musi mieć świadectwo wzorcowania (kalibracji). Jeśli masz tani gadżet, traktuj go tylko jako wstępną selekcję i w razie wyniku pozytywnego – wezwij Policję dla pewności.
Jeśli badanie potwierdzi, że pracownik był pod wpływem alkoholu – NIE płacisz za ten czas (jest to nieobecność nieusprawiedliwiona). Jeśli jednak badanie wykaże 0,00 (czyli podejrzenie było niesłuszne) – musisz zapłacić za czas przestoju.
Złapałeś pracownika na piciu, ale nie wiesz, jak spisać protokół?
Brak dowodów to pewna przegrana w sądzie. Pomogę Ci dopełnić formalności.
![Dyscyplinarka – Wzór rozwiązania umowy bez wypowiedzenia [2026]](https://i0.wp.com/wypowiedzenie-umowy-o-prace.pl/wp-content/uploads/2026/01/Dyscyplinarka-%E2%80%93-Wzor-rozwiazania-umowy-bez-wypowiedzenia-2026.webp?fit=300%2C201&ssl=1)
