Kluczowe kwestie przed podpisaniem:
- Brak odwrotu: Podpisane porozumienie stron jest praktycznie niepodważalne w sądzie (chyba że udowodnisz przymus lub błąd, co jest trudne).
- Karencja w zasiłku: Jeśli zgodzisz się na porozumienie, Urząd Pracy wypłaci Ci zasiłek dopiero po 90 dniach.
- Możliwość negocjacji: To jedyny tryb, w którym możesz wynegocjować dodatkowe pieniądze (odprawę) w zamian za szybkie odejście bez robienia problemów.
Spis treści:
Scena jak z filmu: Szef zaprasza Cię do gabinetu. Atmosfera jest gęsta, ale on uśmiecha się i podsuwa kartkę: „Słuchaj, nie dogadujemy się. Podpiszmy to porozumienie, rozstańmy się jak ludzie, bez prania brudów. To najlepsza opcja dla Twojej kariery”.
Brzmi kusząco? Uważaj. W mojej praktyce adwokackiej widzę, że w 9 na 10 przypadków propozycja rozwiązania umowy za porozumieniem stron wychodząca od pracodawcy ma na celu jedno: pozbawienie Cię przywilejów, odprawy lub okresu ochronnego. Zanim chwycisz za długopis, sprawdź, co tak naprawdę podpisujesz i ile na tym stracisz.
Wzór rozwiązania umowy za porozumieniem stron
Jeśli decyzja jest przemyślana i to Ty chcesz odejść (np. masz nową pracę od jutra), ten wzór jest dla Ciebie bezpieczny. Skopiuj go i uzupełnij.
Miejscowość: ………………………, Data: ………………………
STRONY POROZUMIENIA:
1. Pracodawca: …………………………………………………………
2. Pracownik: …………………………………………………………….
POROZUMIENIE
o rozwiązaniu umowy o pracę
§ 1
Strony zgodnie oświadczają, że rozwiązują umowę o pracę zawartą w dniu ……………………… r., na stanowisku ………………………, w trybie porozumienia stron (art. 30 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy).
§ 2
Rozwiązanie umowy o pracę nastąpi z dniem: ……………………… r.
(To jest Twój ostatni dzień zatrudnienia).
§ 3 (OPCJONALNIE – jeśli wynegocjowałeś pieniądze)
Pracodawca zobowiązuje się wypłacić Pracownikowi dodatkowe odszkodowanie/odprawę w kwocie ……………………… zł brutto w terminie wypłaty ostatniego wynagrodzenia.
§ 4
Strony oświadczają, że niniejsze porozumienie wyczerpuje wszelkie wzajemne roszczenia wynikające ze stosunku pracy.
(Podpis Pracodawcy)
(Podpis Pracownika)
Na czym polega ten tryb? (Wolna amerykanka)
Porozumienie stron to umowa, w której dwie strony zgadzają się na zakończenie współpracy na ustalonych przez siebie warunkach. Najważniejsza cecha? Elastyczność.
W tym trybie możecie zignorować Kodeks pracy w zakresie terminów. Umowa może rozwiązać się za godzinę, za tydzień albo za pół roku. Nie obowiązują okresy ochronne (np. ciąża, wiek przedemerytalny) – jeśli pracownik wyrazi zgodę na odejście, ochrona przestaje działać.
Kiedy NIE podpisywać? 4 pułapki pracodawców
Pracodawcy kochają porozumienia stron, bo są „czyste” i tanie. A dlaczego Ty powinieneś uważać?
⚠️ Pułapka nr 1: „Zasiłek dostaniesz od razu”
Nieprawda! Jeśli rozwiążesz umowę za porozumieniem stron, Urząd Pracy nałoży na Ciebie 90 dni karencji. Przez 3 miesiące nie dostaniesz ani grosza zasiłku dla bezrobotnych. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy porozumienie następuje z przyczyn leżących po stronie pracodawcy (np. likwidacja stanowiska) – ale to musi być wyraźnie wpisane w treści porozumienia!
Pułapka nr 2: Utrata odprawy pieniężnej
Jeśli firma przeprowadza zwolnienia grupowe lub likwiduje Twoje stanowisko, należy Ci się odprawa pieniężna. Podpisując „suche” porozumienie stron (bez wpisania kwoty odprawy), często zrzekasz się tych pieniędzy. Szef powie: „Po co Ci wypowiedzenie, to źle wygląda w papierach”. Nie wierz w to. Wypowiedzenie z przyczyn niedotyczących pracownika wygląda w CV neutralnie, a daje Ci pieniądze.
Pułapka nr 3: Brak dni na poszukiwanie pracy
Przy zwykłym wypowiedzeniu przez pracodawcę masz prawo do płatnych dni wolnych na szukanie nowej posady (2 lub 3 dni). Przy porozumieniu stron ten przywilej przepada.
Pułapka nr 4: „Podpisz, albo dam Ci dyscyplinarkę”
To szantaż. Wielu pracodawców straszy zwolnieniem dyscyplinarnym, by wymusić podpis na porozumieniu. Jeśli nie masz nic na sumieniu, nie daj się zastraszyć. Zwolnienie dyscyplinarne łatwo podważyć w sądzie, a podpisane pod presją porozumienie – bardzo trudno.
🧩 Jak to działa w praktyce (Błąd Pani Kasi)
Pani Kasia była w ciąży (jeszcze o tym nie wiedziała). Szef podsunął jej porozumienie stron. Podpisała, bo „atmosfera była słaba”. Tydzień później dowiedziała się o ciąży. Gdyby została zwolniona za wypowiedzeniem, mogłaby walczyć o przywrócenie do pracy. Ponieważ podpisała porozumienie (czyli wyraziła dobrowolną zgodę), odkręcenie tego w sądzie było niezwykle trudne – musiała udowodnić, że działała pod wpływem błędu (niewiedza o ciąży).
Kiedy warto się zgodzić?
Nie chcę Cię tylko straszyć. Wypowiedzenie czy porozumienie stron? Czasem to drugie jest zbawieniem. Wybierz je, gdy:
- Masz już nową pracę: Twój nowy szef chce Cię od poniedziałku, a Ty masz 3-miesięczny okres wypowiedzenia? Porozumienie to jedyny sposób, by skrócić ten czas i odejść z dnia na dzień.
- Chcesz uniknąć „brudów” w świadectwie: Jeśli faktycznie narozrabiałeś i grozi Ci dyscyplinarka, porozumienie stron jest eleganckim wyjściem, które ratuje Twoje CV.
👀 Zobacz także: Kiedy możesz odejść z pracy natychmiast bez zgody szefa?
Jak wynegocjować dodatkowe pieniądze?
Pamiętaj: jeśli pracodawcy zależy na Twoim odejściu (bo np. likwiduje dział), a Ty masz mocną umowę na czas nieokreślony, Twoja zgoda jest towarem. Możesz powiedzieć:
„Zgadzam się na odejście za porozumieniem stron w przyszłym tygodniu, ale pod warunkiem wypłaty dodatkowego odszkodowania w wysokości 3 pensji.”
To uczciwa gra biznesowa. Jeśli to wpiszecie do porozumienia, zyskujesz pieniądze i wolność, a pracodawca spokój od sądów.
✅ Praktyczna wskazówka adwokata
- Nigdy nie podpisuj porozumienia „od ręki”. Poproś o czas do namysłu (np. 2 dni). Skonsultuj to z prawnikiem.
- Jeśli pracodawca mówi „teraz albo dyscyplinarka” – zazwyczaj blefuje.
- W treści porozumienia zadbaj o zapis dotyczący ekwiwalentu za urlop (choć należy się z mocy prawa, warto o nim przypomnieć).
FAQ – Najczęstsze pytania
1. Czy mogę cofnąć podpisane porozumienie stron?
To bardzo trudne. Musisz udowodnić w sądzie, że działałeś pod wpływem błędu, groźby bezprawnej (szantażu) lub nie byłeś w stanie świadomie podjąć decyzji. „Rozmyśliłem się” to za mało. Dlatego podpisuj rozważnie.
2. Czy na L4 można podpisać porozumienie stron?
Tak. Zwolnienie lekarskie chroni Cię przed wypowiedzeniem przez pracodawcę, ale nie blokuje możliwości zawarcia porozumienia. Jeśli obie strony tego chcą, możecie rozwiązać umowę nawet w trakcie Twojej choroby.
3. Co z urlopem przy porozumieniu stron?
Zasady są te same co przy wypowiedzeniu. Albo wykorzystasz urlop „w naturze” przed dniem rozwiązania umowy (jeśli ustalicie odległą datę), albo pracodawca wypłaci Ci ekwiwalent pieniężny.
4. Czy porozumienie stron wygląda źle w świadectwie pracy?
Wręcz przeciwnie. To najbardziej neutralny tryb rozwiązania umowy. Dla przyszłego rekrutera oznacza to, że rozstaliście się w zgodzie. Jest lepsze niż dyscyplinarka, a często postrzegane lepiej niż wypowiedzenie przez pracodawcę.
5. Jak uniknąć 90 dni bez zasiłku?
Musisz zadbać, aby w porozumieniu znalazł się zapis, że rozwiązanie umowy następuje „z przyczyn niedotyczących pracownika” (np. likwidacja stanowiska) albo z powodu zmiany miejsca zamieszkania. Wtedy Urząd Pracy może skrócić lub anulować okres karencji.
Szef podsuwa Ci dokument i każe podpisać „tu i teraz”?
Nie daj się wmanewrować w utratę odprawy. Sprawdź, co Ci się należy.
