- Asymetria praw: Ty (pracownik) MOŻESZ złożyć wypowiedzenie w trakcie urlopu bezpłatnego. Pracodawca co do zasady NIE MOŻE Cię zwolnić (chroni Cię art. 41 KP).
- Brak wynagrodzenia: Jeśli złożysz wypowiedzenie na urlopie bezpłatnym, okres wypowiedzenia biegnie, ale nie otrzymasz za ten czas wynagrodzenia (bo urlop nadal trwa).
- Wyjątki: Pracodawca może Cię zwolnić na urlopie bezpłatnym tylko w razie upadłości/likwidacji firmy lub w trybie dyscyplinarnym.
Spis treści:
- Czy szef może zwolnić pracownika na urlopie bezpłatnym?
- Czy pracownik może złożyć wypowiedzenie na urlopie bezpłatnym?
- Jak liczyć okres wypowiedzenia? Czy trzeba wracać do pracy?
- Kwestie finansowe: Czy dostanę pensję za okres wypowiedzenia?
- Pułapka: Dyscyplinarka na urlopie bezpłatnym
- FAQ – Najczęściej zadawane pytania
Czy szef może zwolnić pracownika na urlopie bezpłatnym?
Urlop bezpłatny to specyficzny stan, w którym stosunek pracy ulega zawieszeniu. Nie pracujesz, a pracodawca nie płaci. Mimo tego „zawieszenia”, nadal jesteś pracownikiem i podlegasz ochronie.
Zastosowanie ma tu słynny Art. 41 Kodeksu pracy, który zakazuje wypowiadania umowy w czasie usprawiedliwionej nieobecności pracownika. Urlop bezpłatny JEST usprawiedliwioną nieobecnością.
Zatem: Pracodawca nie może wręczyć Ci wypowiedzenia, gdy przebywasz na urlopie bezpłatnym. Jeśli wyśle Ci pismo pocztą, a Ty je odbierzesz w trakcie trwania urlopu – wypowiedzenie jest wadliwe i sąd pracy przywróci Cię do pracy lub zasądzi odszkodowanie.
Kiedy ochrona nie działa? (Wyjątki)
Są tylko dwie sytuacje, w których szef może „przebić” tę tarczę:
- Ogłoszenie upadłości lub likwidacji pracodawcy: Wtedy ochrona z art. 41 KP nie obowiązuje. Można zwolnić każdego.
- Zwolnienie grupowe (ustawa o zwolnieniach grupowych): Tu sprawa jest skomplikowana. Co do zasady, przy zwolnieniach grupowych ochrona urlopowa nadal działa, CHYBA ŻE urlop bezpłatny trwa dłużej niż 3 miesiące. Wtedy pracodawca może wypowiedzieć umowę (pod warunkiem braku sprzeciwu związków zawodowych).
Czy pracownik może złożyć wypowiedzenie na urlopie bezpłatnym?
Tak. Ochrona przed zwolnieniem jest jednostronna – chroni tylko Ciebie. Ty, jako pracownik, masz pełną swobodę w rozwiązywaniu umowy.
Możesz to zrobić na trzy sposoby:
- Za porozumieniem stron: Dzwonisz do szefa, ustalacie, że rozwiązujecie umowę z dniem X. To najszybsza i najbezpieczniejsza metoda.
- Za wypowiedzeniem: Wysyłasz pismo pocztą lub e-mailem (z podpisem kwalifikowanym). Umowa rozwiąże się po upływie okresu wypowiedzenia.
- Bez wypowiedzenia (Art. 55 KP): Jeśli pracodawca ciężko naruszył obowiązki (np. nie wypłacił pensji zanim poszedłeś na urlop).
Jak liczyć okres wypowiedzenia? Czy trzeba wracać do pracy?
To najczęstsze pytanie: „Czy jeśli złożę wypowiedzenie, to muszę przerwać urlop bezpłatny i przyjść do firmy odpracować te 2 tygodnie lub miesiąc?”
Odpowiedź brzmi: NIE.
Bieg okresu wypowiedzenia rozpoczyna się normalnie (od momentu złożenia pisma lub od początku kolejnego miesiąca), ale biegnie on równolegle z Twoim urlopem bezpłatnym.
Przykład:
Masz urlop bezpłatny do końca roku. 1 października składasz wypowiedzenie (masz 1 miesiąc okresu wypowiedzenia). Twój okres wypowiedzenia to cały listopad. Przez cały ten czas nadal jesteś na urlopie bezpłatnym. 30 listopada umowa się rozwiązuje. Nie musisz pojawiać się w biurze ani na jeden dzień.
Kwestie finansowe: Czy dostanę pensję za okres wypowiedzenia?
Wielu pracowników myśli: „Skoro jestem na wypowiedzeniu, to chyba należy mi się pensja?”.
Niestety nie w tym przypadku. Skoro okres wypowiedzenia pokrywa się z urlopem bezpłatnym, to nadal obowiązują zasady urlopu bezpłatnego – czyli brak wynagrodzenia. Umowa jest zawieszona. Fakt, że biegnie okres wypowiedzenia, nie „odwiesza” obowiązku płacenia pensji.
Jeśli chcesz otrzymać wynagrodzenie za okres wypowiedzenia, musisz najpierw (za zgodą pracodawcy!) przerwać urlop bezpłatny i wrócić do pracy. Wtedy składasz wypowiedzenie, pracujesz (lub idziesz na płatny urlop wypoczynkowy) i otrzymujesz pensję. Pamiętaj jednak, że szef nie musi się zgodzić na wcześniejszy powrót z urlopu bezpłatnego.
Pułapka: Dyscyplinarka na urlopie bezpłatnym
Czy będąc na urlopie bezpłatnym można dostać „dyscyplinarkę” (Art. 52 KP)?
Tak. Urlop bezpłatny nie chroni przed zwolnieniem w trybie natychmiastowym z winy pracownika. Kiedy to możliwe?
- Praca u konkurencji: Jeśli masz podpisaną umowę o zakazie konkurencji, a wziąłeś urlop bezpłatny, by pracować u rywala – szef może Cię zwolnić dyscyplinarnie, gdy się o tym dowie.
- Odkrycie dawnych przewinień: Jeśli podczas Twojej nieobecności wyjdzie na jaw, że wcześniej fałszowałeś faktury lub kradłeś paliwo – pracodawca ma miesiąc od powzięcia tej wiadomości na wręczenie dyscyplinarki (nawet jeśli jesteś na urlopie).
„Skoro nie płacą, to nie jestem pracownikiem.”
WYJAŚNIENIE: Błąd! Umowa istnieje, jest tylko zawieszona. Nadal masz obowiązek dbania o dobro zakładu pracy i zachowania tajemnicy przedsiębiorstwa. Naruszenie tych zasad grozi zwolnieniem.
FAQ – Najczęściej zadawane pytania
Nie. Okres urlopu bezpłatnego nie wlicza się do okresu zatrudnienia, od którego zależą uprawnienia pracownicze (chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej). Zatem w świadectwie pracy okres ten będzie wykazany jako urlop bezpłatny.
Co do zasady nie można odwołać pracownika z urlopu bezpłatnego, chyba że przy jego udzielaniu (na okres dłuższy niż 3 miesiące) strony przewidziały taką możliwość w porozumieniu. Jeśli takiej klauzuli nie było – szef nie może kazać Ci wracać.
Jeśli rozwiążesz umowę w trakcie urlopu bezpłatnego, pracodawca musi wypłacić Ci ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, który nabyłeś PRZED pójściem na urlop bezpłatny. W trakcie urlopu bezpłatnego nowy urlop wypoczynkowy się nie nalicza.
Tak. Skoro masz urlop bezpłatny, jesteś zwolniony z obowiązku świadczenia pracy. Możesz pracować gdzie indziej (o ile nie masz zakazu konkurencji).
Chcesz zakończyć współpracę będąc na urlopie bezpłatnym?
Pomogę Ci przygotować wypowiedzenie, by uniknąć problemów z ekwiwalentem.
