Kluczowe kwestie do zapamiętania:
- Tylko za zgodą: Urlop bezpłatny na wypowiedzeniu wymaga zgody obu stron. Szef nie może Cię na niego wysłać przymusowo, a Ty nie możesz go sobie „wziąć” samowolnie.
- Bieg wypowiedzenia: Urlop bezpłatny NIE PRZERYWA i NIE PRZEDŁUŻA okresu wypowiedzenia. Czas leci, umowa rozwiązuje się w planowanym terminie.
- Pułapka ZUS: Po 30 dniach urlopu bezpłatnego tracisz prawo do ubezpieczenia zdrowotnego (chyba że podejmiesz nową pracę, gdzie zostaniesz zgłoszony do ZUS).
Spis treści:
Po co brać bezpłatne na wypowiedzeniu? (Legalna praca u konkurencji)
Złożyłeś wypowiedzenie. Masz 3-miesięczny okres wypowiedzenia. Musisz siedzieć w starej firmie, ale nowy pracodawca chce Cię „na już”. Co robić?
Rozwiązaniem jest urlop bezpłatny. W czasie jego trwania stosunek pracy jest „zawieszony”. Formalnie nadal jesteś zatrudniony u starego pracodawcy (do końca wypowiedzenia), ale nie musisz przychodzić do pracy.
Największa zaleta: W czasie urlopu bezpłatnego możesz legalnie podpisać umowę o pracę z nowym pracodawcą i zacząć tam pracować na pełen etat. Dzięki temu nie tracisz 3 miesięcy na „siedzenie” w starym miejscu, a stary szef nie płaci Ci pensji (co może go przekonać do zgody).
Jak to załatwić? Wniosek i zgoda pracodawcy (Art. 174 KP)
Zgodnie z art. 174 Kodeksu pracy, urlop bezpłatny udzielany jest na pisemny wniosek pracownika.
To nie jest roszczenie – to prośba. Pracodawca może:
- Zgodzić się (bo np. nie ma dla Ciebie zadań i chce oszczędzić na pensji).
- Odmówić (bo np. musisz przekazać obowiązki lub dokończyć projekt).
Jeśli szef odmówi, musisz pracować do końca okresu wypowiedzenia (chyba że pójdziesz na urlop wypoczynkowy lub L4).
✅ Strategia negocjacyjna
Użyj argumentu finansowego. Powiedz szefowi: „Mam nową ofertę. Jeśli dasz mi urlop bezpłatny na okres wypowiedzenia, oszczędzisz 3 moje pensje + ZUS, a ja zniknę z biura od razu”. Dla wielu firm to czysty zysk.
Finanse: Czego nie dostaniesz?
Nazwa mówi sama za siebie. Za czas urlopu bezpłatnego nie otrzymujesz wynagrodzenia.
Co więcej:
- Okres ten nie wlicza się do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze (chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej).
- W tym czasie nie nabywasz prawa do nowego urlopu wypoczynkowego (urlop w wymiarze proporcjonalnym zostanie pomniejszony).
Uwaga na lukę w ubezpieczeniu (Magiczne 30 dni)
To najważniejszy punkt, o którym zapominają pracownicy.
W czasie urlopu bezpłatnego pracodawca nie odprowadza za Ciebie składek ZUS. Prawo do bezpłatnej opieki zdrowotnej (NFZ) zachowujesz jeszcze przez 30 dni od momentu rozpoczęcia urlopu bezpłatnego.
Scenariusz niebezpieczny: Bierzesz 3 miesiące urlopu bezpłatnego na wypowiedzeniu, ale NIE podejmujesz od razu nowej pracy (chcesz odpocząć).
Efekt: Po 31. dniu tracisz ubezpieczenie. Jeśli złamiesz nogę, za szpital zapłacisz z własnej kieszeni.
Scenariusz bezpieczny: Bierzesz urlop bezpłatny i od razu (lub w ciągu 30 dni) zaczynasz nową pracę. Nowy pracodawca zgłasza Cię do ZUS i ciągłość ubezpieczenia jest zachowana.
Różnica: Urlop bezpłatny a „zwolnienie ze świadczenia pracy”
Często mylone są dwa pojęcia. Zobacz różnicę:
| Kryterium | Urlop Bezpłatny | Zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy |
|---|---|---|
| Wynagrodzenie | BRAK (0 zł) | JEST (100% pensji) |
| Inicjatywa | Wniosek pracownika | Decyzja pracodawcy |
| Nowa praca | Można podjąć bez problemu | Można (o ile nie ma zakazu konkurencji) |
Oczywiście dla pracownika korzystniejsze jest płatne zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy (tzw. garden leave), ale pracodawcy rzadko dają je na prośbę pracownika – zazwyczaj stosują je, gdy sami zwalniają kogoś, kto ma dostęp do wrażliwych danych.
FAQ – Najczęściej zadawane pytania
Czy urlop bezpłatny przedłuża okres wypowiedzenia?
Nie. Jeśli masz wypowiedzenie do 30 czerwca, a weźmiesz urlop bezpłatny na cały czerwiec – umowa rozwiąże się 30 czerwca. Bieg terminu jest niezakłócony.
Czy szef może mnie odwołać z urlopu bezpłatnego?
Tylko jeśli urlop trwa dłużej niż 3 miesiące i przy jego udzielaniu zastrzeżono taką możliwość w porozumieniu. Przy krótszych urlopach – nie ma takiej możliwości prawnej.
Co z urlopem wypoczynkowym?
Jeśli masz zaległy urlop wypoczynkowy, pracodawca woli wysłać Cię najpierw na ten płatny (by nie płacić ekwiwalentu). Dopiero po jego wykorzystaniu udzieli Ci urlopu bezpłatnego na resztę czasu.
Czy mogę zachorować na urlopie bezpłatnym?
Możesz, ale nie dostaniesz za to ani grosza zasiłku chorobowego, ponieważ w czasie urlopu bezpłatnego nie podlegasz ubezpieczeniu chorobowemu.
Nie wiesz, jak przekonać szefa do zwolnienia Cię wcześniej?
Pomogę Ci napisać wniosek i wynegocjować warunki odejścia.
