Kluczowe kwestie do zapamiętania:
- Brak uzasadnienia: To największa różnica. Pracodawca NIE MUSI podawać przyczyny wypowiedzenia umowy na okres próbny (inaczej niż przy umowach na czas określony i nieokreślony).
- Krótkie terminy: Okres wypowiedzenia zależy od długości trwania okresu próbnego (wynosi 3 dni, 1 tydzień lub 2 tygodnie).
- Ochrona L4: Mimo że to „próba”, pracownik na chorobowym jest chroniony przed wypowiedzeniem (Art. 41 KP).
Spis treści:
Jazda próbna: Dlaczego tak łatwo zerwać tę umowę?
Umowa na okres próbny to swoisty „test drive” dla obu stron. Pracodawca sprawdza, czy nadajesz się na stanowisko, a Ty sprawdzasz, czy odpowiada Ci atmosfera i szef.
Z tego powodu Kodeks pracy traktuje ją ulgowo. Rozstanie ma być szybkie i bezbolesne. Najważniejszą cechą tego trybu jest to, że żadna ze stron nie musi się tłumaczyć ze swojej decyzji (z małym wyjątkiem dyskryminacji, o czym niżej).
Ile wynosi okres wypowiedzenia? (Tabela)
Długość wypowiedzenia zależy od tego, na jaki okres zawarto umowę (a nie ile faktycznie przepracowałeś). Reguluje to Art. 34 Kodeksu pracy.
| Okres, na jaki zawarto umowę | Długość wypowiedzenia |
|---|---|
| Do 2 tygodni | 3 dni robocze |
| Powyżej 2 tygodni (ale krócej niż 3 mies.) | 1 tydzień |
| 3 miesiące | 2 tygodnie |
Matematyka dni roboczych: Jak liczyć 3 dni?
Tu najczęściej popełniane są błędy. Sposób liczenia zależy od tego, czy okres jest w dniach, czy w tygodniach.
1. Wypowiedzenie 3-dniowe (Dni robocze!)
Liczymy tylko dni robocze (od poniedziałku do soboty, z wyłączeniem niedziel i świąt). Bieg wypowiedzenia zaczyna się dzień po złożeniu pisma.
Przykład: Składasz wypowiedzenie w poniedziałek. Wypowiedzenie biegnie we wtorek, środę i czwartek. W czwartek o 16:00 jesteś wolny.
2. Wypowiedzenie tygodniowe i 2-tygodniowe
Te okresy zawsze kończą się w sobotę. Niezależnie od tego, czy pismo złożysz w poniedziałek, czy w czwartek – okres wypowiedzenia upłynie w sobotę po upływie odpowiedniej liczby tygodni.
Przykład: Masz 2 tygodnie wypowiedzenia. Składasz pismo we wtorek 1 marca. Okres 2 tygodni zaczyna biec od niedzieli (pierwszy pełny tydzień) i kończy się w drugą sobotę, czyli 19 marca (w uproszczeniu: zawsze doliczamy pełne tygodnie do najbliższej soboty).
✅ Praktyczna wskazówka
Jeśli masz 2-tygodniowe wypowiedzenie i chcesz odejść jak najszybciej, złóż pismo w piątek. Wtedy okres wypowiedzenia zacznie biec niemal od razu i skończy się po równych 2 tygodniach (w sobotę). Jeśli złożysz w poniedziałek, będziesz pracować prawie 3 tygodnie (do soboty).
Czy szef musi się tłumaczyć? (Uzasadnienie)
To kluczowa cecha tej umowy. Mimo zmian w Kodeksie pracy w 2023 roku, które nakazały uzasadniać wypowiedzenia umów na czas określony, umowa na okres próbny pozostała wyjątkiem.
Pracodawca w piśmie o wypowiedzeniu:
- NIE MUSI podawać przyczyny (chyba że jest to zwolnienie dyscyplinarne).
- NIE MUSI konsultować tego ze związkami zawodowymi (chyba że w firmie obowiązują specyficzne układy zbiorowe).
Oznacza to, że jest to najłatwiejsza do rozwiązania umowa dla pracodawcy.
Ciąża i choroba na okresie próbnym – czy chronią?
Mimo luźniejszych zasad, pewne ochrony nadal działają:
- Choroba (L4): Pracodawca NIE MOŻE wypowiedzieć umowy pracownikowi przebywającemu na zwolnieniu lekarskim (Art. 41 KP). Jeśli zachorujesz, jesteś bezpieczny do czasu powrotu (lub upływu umowy).
- Ciąża: Jeśli umowa na okres próbny została zawarta na dłużej niż 1 miesiąc i uległaby rozwiązaniu po upływie 3. miesiąca ciąży – ulega ona automatycznemu przedłużeniu do dnia porodu. Wtedy nie można jej wypowiedzieć (chyba że dyscyplinarnie lub przy upadłości firmy).
FAQ – Najczęściej zadawane pytania
Czy przysługują dni na szukanie pracy?
Tak! Jeśli masz 2-tygodniowy okres wypowiedzenia i to szef Cię zwalnia, należą Ci się 2 dni robocze płatnego wolnego na poszukiwanie pracy. Przy krótszych okresach (3 dni, 1 tydzień) to prawo nie przysługuje.
Czy można skrócić okres próbny?
Tak. Zawsze możecie rozwiązać umowę za porozumieniem stron. Wtedy możecie się rozstać nawet z dnia na dzień, bez czekania na upływ 3 dni czy 2 tygodni.
Czy jeśli umowa się kończy, trzeba pisać wypowiedzenie?
Nie. Umowa na okres próbny rozwiązuje się automatycznie z upływem terminu, na jaki została zawarta. Jeśli nikt nic nie zrobi, po prostu przestajesz być pracownikiem. Wypowiedzenie jest potrzebne tylko, gdy chcesz odejść wcześniej.
Czy mogę dostać dyscyplinarkę na okresie próbnym?
Tak. Jeśli ciężko naruszysz obowiązki (np. przyjdziesz pijany), pracodawca może rozwiązać umowę w trybie natychmiastowym (Art. 52 KP), niezależnie od rodzaju umowy.
Chcesz zakończyć okres próbny przed czasem?
Przygotuję dla Ciebie skuteczne wypowiedzenie lub porozumienie stron.
