Szampan wypity, umowa podpisana… i co teraz?

Scenariusz jest zazwyczaj taki: Przechodzisz rekrutację, negocjujesz stawkę, podpisujesz umowę. Startujesz za miesiąc. Wszyscy są szczęśliwi. Ale tydzień później dzwoni telefon z innej firmy – tej wymarzonej, która wcześniej milczała. Oferują 30% więcej i samochód. Co robisz?

Albo inna sytuacja: Po podpisaniu papierów dowiadujesz się o firmie czegoś strasznego (mobbing, brak płynności finansowej) i po prostu boisz się tam iść.

Wielu pracowników myśli: „E tam, jeszcze nie zacząłem pracować, to nie muszę nic robić. Po prostu nie przyjdę”. To błąd! Jeśli podpisałeś dokument, wpadłeś w tryby Kodeksu pracy. Ale spokojnie – jako adwokat pokażę Ci, jak z nich wyjść bez szwanku.

Czy umowa jest ważna, jeśli nie przepracowałem ani minuty?

Tak. Zgodnie z art. 26 Kodeksu pracy, stosunek pracy nawiązuje się w terminie określonym w umowie jako dzień rozpoczęcia pracy, a jeżeli terminu tego nie określono – w dniu zawarcia umowy.

Jednak samo związanie umową następuje w momencie złożenia podpisów. Jeśli podpisaliście umowę 1 marca, a start pracy to 1 kwietnia, to przez ten miesiąc jesteście już „po słowie” w sensie prawnym. Nie możesz udawać, że tej umowy nie ma.

Jak się wycofać? Opcja 1: Porozumienie stron (Złoty Standard)

To rozwiązanie, które zawsze doradzam moim Klientom jako pierwsze. Zadzwoń do niedoszłego pracodawcy, przeproś za zamieszanie i zaproponuj rozwiązanie umowy za porozumieniem stron.

Dlaczego to działa? Bo żaden rozsądny pracodawca nie chce pracownika „z niewolnika”. Jeśli powiesz wprost: „Dostałem ofertę życia, nie będę u Was pracował”, firma woli rozwiązać umowę od razu, niż szkolić Cię przez tydzień, po czym odebrać wypowiedzenie.

W porozumieniu możecie ustalić, że umowa rozwiązuje się z datą wsteczną lub bieżącą, zanim w ogóle dojdzie do „dnia startu”. Dzięki temu unikasz świadectwa pracy za okres 0 dni pracy.

Opcja 2: Wypowiedzenie przed terminem rozpoczęcia pracy

Jeśli pracodawca jest uparty i obraził się na Ciebie („Nie podpiszę porozumienia!”), masz drugie wyjście. Możesz złożyć wypowiedzenie umowy o pracę jeszcze przed pierwszym dniem pracy.

Sąd Najwyższy wielokrotnie potwierdzał, że jest to dopuszczalne. Jak to wygląda w praktyce?

• Składasz pismo (np. 15 marca).
• Rozpoczyna się okres wypowiedzenia.
• Długość okresu zależy od rodzaju umowy. Jeśli to umowa na okres próbny (2 tygodnie), to okres wypowiedzenia wynosi 3 dni robocze. Jeśli na czas określony/nieokreślony – zazwyczaj 2 tygodnie (bo staż pracy jest krótszy niż 6 miesięcy).

Haczyk: Jeśli okres wypowiedzenia jest dłuższy niż czas, jaki został do „dnia startu”, będziesz musiał… przyjść do pracy na kilka dni. Chyba że pracodawca zwolni Cię z tego obowiązku.

„Po prostu nie przyjdę” – ryzyko porzucenia pracy

Niektórzy wybierają metodę „na strusia”. Chowają głowę w piasek i po prostu nie pojawiają się w firmie pierwszego dnia.

Co wtedy grozi?

1. Dyscyplinarka: Niestawienie się w pracy to ciężkie naruszenie obowiązków (art. 52 KP). Pracodawca może wystawić Ci świadectwo pracy z wpisem o zwolnieniu dyscyplinarnym. Taki „trup w szafie” może wypłynąć przy kolejnych rekrutacjach.
2. Odszkodowanie: Teoretycznie pracodawca może pozwać Cię o odszkodowanie, jeśli udowodni, że przez Twoją nieobecność poniósł konkretną szkodę (np. koszt rekrutacji, przestój maszyny). W praktyce zdarza się to rzadko, ale ryzyko istnieje.

A co, jeśli to szef się rozmyślił? (Twoje odszkodowanie)

Działa to w dwie strony. Podpisałeś umowę, rzuciłeś starą pracę, a nowa firma dzwoni dwa dni przed startem: „Przepraszamy, cięcia budżetowe, anulujemy ofertę”.

Nie mogą „anulować” podpisanej umowy! Jeśli nie dopuszczą Cię do pracy, masz prawo iść do Sądu Pracy. Możesz żądać:

• Dopuszczenia do pracy (jeśli bardzo Ci zależy).
• Odszkodowania za czas pozostawania bez pracy (zazwyczaj za okres wypowiedzenia).

Jeśli zrezygnowałeś ze starej pracy dla tej nowej, a oni Cię wystawili, Twoja szkoda jest realna. Walcz o swoje!

👀 Zobacz także: Jak walczyć o odszkodowanie, gdy pracodawca łamie umowę?

FAQ – Najczęściej zadawane pytania